GeHoLi

Geloof, Hoop en Liefde

De ware mens

Joh 15: 13

Zelfopoffering
Jezus leeft volkomen aan God toegewijd. Dat is zijn leven, zijn bestemming. Dat is hem alles waard, ook als de consequentie is dat hij zal sterven aan een kruis. Hij laat zich niet afschrikken, maar gaat zijn weg tot het bittere eind. Hij offert zichzelf op omdat dat de enige manier is om trouw aan God te blijven. “Waarlijk deze mens was een rechtvaardige” zegt de officier die erbij staat als Jezus sterft (Luc 23: 47).

Oude Testament
In het Oude Testament is veel over offers te vinden. Ze zijn door God ingesteld en aan de mensen aangeboden als een mogelijkheid om God te danken voor het goede, of om weer met Hem in het reine te komen. Maar voortdurend was er ook de kritiek van Jesaja en andere profeten: denk nou niet dat je je er met een offer van een dier van af kunt maken. Je moet wel oprecht zijn en berouw hebben. Het gaat om de intentie waarmee je dat offer brengt. Eigenlijk gaat het God helemaal niet om vlees en bloed van een dier, maar om gerechtigheid, dwz trouw aan Gods leefregels (Amos 5: 24). Het beste offer dat je geven kunt, dat ben jezelf door je aan Gods geboden te houden. In die zin is Jezus het volmaakte offer omdat hij volkomen aan God is toegewijd.

Pesach: Overwinning
Jezus wist wat hem in Jeruzalem te wachten stond toen hij daar naar toe reisde om Pesach, het Joodse Paasfeest te vieren. Hij had ook een ander feest kunnen kiezen, bv dat van Grote Verzoendag in het najaar. Maar dat deed hij niet. Hij wilde blijkbaar niet dat zijn lijden en sterven met de zondebok van grote verzoendag zou worden geassocieerd, maar met Pesach. Dat is het feest waarbij Israel gedenkt hoe God door Mozes het volk bevrijdde uit het slavenhuis van Egypte. (Ex 12) Er werden dan lammetjes geslacht in de tempel en het vlees werd vervolgens in huiselijke kring opgegeten. In dit kader heeft Jezus zijn lijden en dood geplaatst. Bij Paulus vinden we dat terug als hij schrijft dat ‘Christus, ons Paaslam is geslacht’ (1 Kor 5: 7). Jezus geeft zijn leven voor een nieuwe bevrijding. Zijn dood zal de overmacht van Gods liefde en trouw bewijzen. Zodat we ons gerust aan God durven toevertrouwen en onze angst voor dood en leegte niet meer hoeven te bezweren met de goden van onze tijd.

Bloed en Verbond
Voor zijn arrestatie heeft Jezus nog de Pesach-maaltijd met zijn leerlingen gebruikt. Bij het rondgeven van de beker met wijn spreekt hij van bloed dat uitgegoten wordt en van een nieuw verbond. Als christenen het heilig avondmaal vieren, denken ze aan deze dingen terug.
Bloed en verbond horen van oudsher bij elkaar. In Exodus 24 sluit God met Israel een verbond. Het bloed van de offerdieren wordt dan voor de helft tegen het altaar (symbool voor God) gegoten, de andere helft over het volk gesprenkeld. Zo scherpt het de deelnemers de ernst van het gebeuren in. De beide partners van het verbond, God en Israel, zijn voortaan als bloedbroeders op leven en dood met elkaar verbonden en staan voor elkaar in.
In de praktijk viel het van de kant van Israel tegen. Het verbond was gebroken en profeten spraken van een nieuw verbond. Jeremia zegt namens God: “Ik zal mijn wet in hun binnenste leggen en die in hun hart schrijven. Dan zal ik hun God zijn en zij mijn volk…Ik zal hun zonden vergeven en nooit meer denken aan wat ze hebben misdaan.” (Jer 31: 31-34). Door Jezus komt dat tot stand. God is voortaan op die nieuwe manier met zijn mensen verbonden.
Waar is dan het bloed dat bij een nieuw verbond hoort? Dat mogen wij zien in de dood van Jezus aan het kruis.

Vergeving en Verzoening
Op andere plaatsen is die koppeling met overwinning en verbond niet expliciet. Dan kan het Nieuwe Testament spreken over Jezus die het Lam Gods is (Joh 1: 29 en 36). In zulke en andere teksten komt naar voren dat door het offer, de dood, het kruis, het bloed van Jezus er vergeving van zonde is en verzoening met God.
Dat is wel eens zo uitgelegd dat het offer nodig was omdat God bloed wilde zien. Pas door de dood van Jezus zou God’s woede om het kwaad van mensen tot bedaren zijn gekomen. Dit is duidelijk niet de bijbelse boodschap. Het is precies omgekeerd. Het offer is een geschenk van God aan mensen. “Ik heb jullie het bloed gegeven om er de verzoeningsrite mee te voltrekken, want bloed kan als levenskracht verzoening bewerken.” zegt Mozes namens God (Lev 17: 11; vgl Lev 10:17). Paulus (bv Rom 3: 25 en 2 Kor 5: 18) en Johannes (bv 1 Joh 4: 10) maken duidelijk dat God de initiatiefnemer van de verzoening is.  Het offer en bloed van Jezus is het aanbod van God aan mensen, een uitnodiging om spijt te betuigen en een nieuw begin te maken. Meer uitleg hier.

Hogepriester
In één bijbelboek is wel een heel duidelijke link tussen Jezus en Grote Verzoendag. Dat is Hebreeën. De onbekende schrijver duidt de betekenis van Jezus tegen de achtergrond van Jom Kippoer, het feest van de grote Verzoendag (Lev 16).
Tot de rituelen van dat feest behoort dat een bok symbolisch beladen wordt met de zonden van het volk en dan wordt weggejaagd de woestijn in. Maar daarin ziet Hebreeën niet de gelijkenis met Jezus. Jezus is niet de zondebok die verzoening bewerkt. Hoe zou dat ook kunnen? Een bok beladen met zonden is zo onrein, die kan God niet aangeboden worden als een offer. Hebreeën ziet de overeenkomst met grote verzoendag ergens anders: in de hogepriester die voor verzoening zorgt. Dat doet nu Jezus voor ons bij God in de hemel.

Resultaat
Door Jezus komt er een einde aan de vervreemding tussen God en mens. Het Nieuwe Testament duidt dat op verschillende manieren:

  • De schuld is gedelgd, geboet (> verzoening)
  • De schuld is vergeven en vergeten (> vergeving)
  • Er is een losprijs betaald: we zijn bevrijd en horen weer bij God. (> losprijs)
  • God wint onze harten door in Jezus zijn liefde te bewijzen (> verzoening)

Meer hierover in de submenu’s

Share on facebook
Share on linkedin
Share on reddit
Share on tumblr
Share on whatsapp
Share on skype
Share on email
Share on print